From: Egemen Metin Turan (mturan@metu.edu.tr)
Date: Sat 07 Jun 2003 - 20:05:43 EEST
Merhaba,
Sanirim "raining cat and dogs" deyimini, "kedi kopek yagiyor" diye
cevirmek 1-1 ceviri yapalim demek olurdu. Ama "bardaktan bosanircasina
yagmur yagiyor" diye cevirmek dogru olur. Benim onerdigimde budur.
Ceviri yaparken cevireceginiz sozcuk veya deyimin dilde gelisimini,
hangi alanda kullanildigini, eger baska bir alandan alinarak yeni bir
kullanim kazanmis ise neden boyle bir secim yapildigini arastirmak
bizi bu sozcukle ilgili soyutlamanin nasil yapildigina ulastirir. Yani
kavramlastirmayi daha iyi anlamis oluruz. Bunun sonucu olarak turkcede
kullanacagimiz sozcugu (yeni turetim veya bir sozcugun yeni
kullanimini) daha iyi yapabiliriz.
Simdi biraz inceleme yapalim. Once Ingilizce ve sonra da Turkce.
Oxford English Dictionary'ye gore:
Hibernate
1. intr. To winter; to spend the winter in some special state suited
to resist it; said esp. of animals that pass the winter in a state of
torpor. transf. Of persons: To winter in a milder locality.
2. fig. a. Of persons: To remain in a torpid or inactive state.
b. Of things: To lie dormant.
Hence hibernating vbl. n. and ppl. a.; hibernator, an animal that
hibernates.
Yani zor bir duruma karsi koymak (enerji veya su korumak) amaci ile
bilincli olarak secilen bir aktif olmama durumu anlamindadir. Bu
nedenle de bilgisayarlardaki duruma benzerligi nedeni ile biyoloji
alanindan alinmis ve bilgisayar alanina uygunlanmistir.
TDK sozlugune gore:
Bekletmek
(-i durum ekiyle kullanilan fiil, -e durum ekiyle kullanilan fiil)
1 . Beklemek isini birine yaptirmak:
"Hem soz verirler, adami bekletirler, hem de gelmezler."- M. S.
Esendal.
"Tam yirmi dakika beklettin beni."- M. C. Kuntay.
2 . Oyalamak
anlamini tasimaktadir. Bu nedenle icinde aktif olma anlamini
tasimaktadir.
Kis Uykusu ise:
kis uykusu
isim
1 . Soguk ve kurak mevsimlere karsi koyabilmek için canli
varliklarin yapisinda gorulen olaylarin butunu.
2 . Iliman ve soguk bolgelerde, ozellikle yapraklarini doken
agaclarda ham ve ongun besi suyu dolasiminin tamamen veya kismen
durmasi.
3 . (mecaz) Durgunluk, hareketsizlik donemi:
"Daha kis uykusundan uyanmamis sisli Kagitthane'ye, mavi,
mahmur Halic'e yukseklerden baktik."- Ö. Seyfettin.
"Hic kuskum yok ki, sen simdi kalbimde / Bir kis uykusuna yatan
boceksin."- A. M. Diranas.
Goruldugu gibi Turkcede bu duruma en yakin sozcuk kis uykusudur
oyleyse aktif olmama durumunu iceren ve animsatmayan bir sozcuk
secilmelidir.
Yukaridaki mantigi izlediginizde microsoft tarafindan "hibernate"
sozcugunun yerine kullanilan "beklet" sozcugunun turkcedeki anlaminin
hicbir ilgisi olmadigini bu nedenle kotu oldugunu dusundugumu
gorebiliriz. Onerdigim sozcuk "uyuklatmak" ise hibernate'in anlamina
cok daha yakindir ancak sadece bir oneridir. Gelistirmek listedeki
bizlerin elinde.
Saygilarimla,
Egemen Metin Turan
Not:
> buda bir düþünce... ama bence bu daha kötü bir çeviri olurdu :))
sonuçta
> görevimiz 1-1 çeviri yapmak deðil ayný zamanda bunu bir anlam
> bütünlüðünde yapmak. sanýrým penguenler biriz bildiðim anlamda
> uyumuyorlar, ayakta durmalarý gerekiyor uyurken (doðru biliyorum
deðil
> mi????)
>
> söylemeden geçmeyim dün bir arkadaþýma winxp kurdum orada hibernate
in
> çevirisi olarak sadece beklet kullanýlmýþ... bence hazýrda beklet
daha
> iyi bir anlam ifade ediyor.
>
> bu arada fikrini belirtmek isteyen çekinmesin, liste hepimizin :)))
>
> iyi akþamlar.
>
>
> Sat, 07 Jun 2003 17:07:26 +0300 tarihinde
> Egemen Metin Turan <mturan@metu.edu.tr>' in yazdýklarý:
>
> > Merhaba
> >
> > > hibernate: hazýrda bekleme (winKK' da böyle)
> >
> > Bu oldukca kotu bir ceviri. cunku hibernate kis uykusuna yatarak
> > (vucut etkinligini minimuma indirerek) enerji korumak amacli bir
> > durumdur. Uyaninca hicbir olmamis gibi hayata devam edilir. Bu
nedenle
> > hafizanin durumunun diske kaydedilip acildiginda tekrar ayni
konumdan
> > baslayabilme islemi icin hibernate cok uygun bir ad olmustur.
Sanirim
> > turkce uyuklatmak gibi bir ceviri daha yakin bir anlam
tasiyacaktir.
> >
> > > suspend: askýya alma (win9X' lerde böyle idi sanýrým)
> > > standby: bekleme (cep telefonlarýnda böyle :)) )
> > >
> > > micro$oft buna benzer çeviriler kullanýyodu sanýrým :))
> > >
> >
> > Egemen Metin Turan
> >
>
>
> - --
> Erçin EKER
> UIN: 8216618
>
>
>
> It's Windows 95 rather than Windows 4.0 because starting 1995, the
> government requires a decay date on software.
> -----BEGIN PGP SIGNATURE-----
> Version: GnuPG v1.2.2 (GNU/Linux)
>
> iD8DBQE+4fz68+WsZkHV+24RAu2iAJ0UPS+lr/2+h2O7PyJhSkap6BslQgCfVndv
> fZS7m6HngsHtL9FRp2PvFnk=
> =CZ5J
> -----END PGP SIGNATURE-----
>
Share the Knowledge, Protect the Freedom