From: Ozer Tayiz (otayiz@superonline.com)
Date: Wed 22 Jan 2003 - 17:46:05 EET
Merhabalar,
Ilk sozum su ki, dunyadaki buyuk, devrim niteligindeki degisimler, "izne
tabi" degildir. Tum dunyanin ihtiyaci vardir, zamani gelmistir, olur.
Dunyada vaktiyle sanayi devrimine de direnen, izin vermek istemeyenler
olmustur. Bir fabrika kurulmasiyla, kac zanaatkarin (eliyle kucuk
atolyelerde ayakkabi, kap kacak, catal bicak yapan insanlar) issiz
kaldigini dusunebiliyor musunuz? Bu sanayilesmeyi engelledi mi? Hayir. Eski
zanaatkarlar ortadan kalkti mi? Hayir, ornegin "size ozel" bir durum varsa,
ayaginiz cok buyuk veya cok tarakli vs. ise yine gidebileceginiz ayakkabi
imalatcisi atolyeler var. Fakat yaygin uygulama, fabrikasyon.
Bu devrim gerceklesti, cunku her zaman oldugu gibi, insanligin daha az
kaynak kullanarak daha cok ve daha nitelikli bir uretim yapmanin bir yolu
idi. Su anda da, daha az kaynak kullanarak, daha iyi, daha guvenilir, daha
hızlı program gelistirmenin bir yolu olarak, acik kaynak "imece" modeli,
kapali "fabrika tipi" uretim modeline bariz bir ustunluk saglamis durumda.
Bununla birlikte, elbette MS olsun, diger bircok fabrika modelli yazilim
ureten firma olsun, ikide bir yazilim-donanim upgrade
gerektirdiginden, Intel olsun, buna direnebilir, ancak son tahlilde bir
faydasi olmaz. Yani, tum insanligin ortak faydasinin oldugu bu tur
durumlarda, siyasal, ekonomik, ve diger yapilarin iznine falan kalmaz is.
Oyle bir fiili durum olusur ki kimse engelleyemez.
>Imran>Dunyadaki siyasal ve diger yapilar buna izin vermez.
>Oeren>Umariz dediginiz gibi olur.. Felaket tellalligi anlamsiz tabii; ama ilk
>mesajimda linkledigim FAQ'a bakilirsa, tcpa altyapili uygulamalari
>kullanmak zorunda olunmayacak; ancak linux bile kullansan, tcpa aleminin
>disinda kalmak, biraz odun vermeyi gerektirecek. Ornegin, eger dogruysa
>tabii, nette buyuk alisveris siteleri, musterilerinin tcpa-enabled
>olmasini zorunlu tutacak. MS office, yarattigi dosyalari bir nevi
>"fisleyecek" Baska bir bilgisayardaki MS office ile engelleyebilecek
>kullanici. Tabii bu guvenlik kirilmasin diye, office dosyalarinin baska
>programlarca acilamaz hale getirilmesi dusunuluyormus. Ornegin bu, benim
>gibi evde linux, iste windows kullananlari olumsuz yonde etkiler.
Ikinci konu da su: Sonucta Dijital Hak Yonetimi, "proprietry", ticari
lisansli tum bilgi urunlerinin (yani, programdan, muzige, filime kadar,
dijital ulastirilabilir her seyin) lisans kapsami disinda kopyalanmasini
veya kullanilmasini duzenlemek icin gelistirilmiyor mu? Pekala GNU-GPL
lisanslari da, tum diger ticari lisanslar kadar yasal gecerliligi olan
lisanslar. OSI de kendi "trusted party" sini kurar, ve der ki, benim
programlarim serbestce ve ucretsiz kullanilabilir, olur biter... Yani GPL
programlar da bir sekilde bu sisteme entegre edilebilir, cunku GPL, acik
kaynak yazilimlarda, hic bir Dijital Hak Yonetimi ihlali yoktur. Olay bu
kadar basit.
Ornegin, bu Palladium bir sistemde OpenOffice kurulmasini nasil
duzenleyecekler? Bu konuda ilginc davalar yasanabilir. Tabi durum tum acik
kaynak uygulamalar icin gecerli.
Dahasi, benim ongorum o ki, Acik Kaynak sadece Linux ve programlama
dunyasinda degil, muzik, yazin (kitaplar, dergiler, vs), audio-visual her
turlu urunun uretilmesine kadar bulasacak bir "imece" felsefesidir. Bunun
ilk sinyalleri var. Bazi muzisyenler, muzik produktor sirketlerine isyan
edip, sadece kendi web sitesinden dagitim yapmaya basladi. Ben kendim su
anda kitap yazmaya basladim, hepsi GNU-FDL lisansi ile dagitilacak. Cunku
benim icin onemli olan, bu dusuncelerin yayilmasi, ve topluma olasi
maksimum faydayi saglamasi. Buna yarin obur gun butun yazarlarin,
yonetmenlerin, muzisyenlerin eklendigini dusunun...
Ve tum bu "acik kaynak" sanatcilarin, yazarlarin, yonetmenlerin,
muzisyenlerin, herkese, ucretsiz kullanma/kopyalama/degistirme haklarini
verdigini dusunun...
Kisacasi, Internet sayesinde, dagitim kanallarinin ve buyuk sirketlerin
katma degerinin ortadan kalktigi, bunun yerine, "imece usulu" uretmenin,
paylasmanin, gelistirmenin yasandigi ilginc bir donemde yasiyoruz. Ve bu
degisim herkesin faydasina. Gerisi bos.
Palladium cok basarili da olsa, dunya uzerindeki her bilgisayar bu sistemle
uyumlu da olsa, Gnu/Linux ve acik kaynak bu ortamda da varolmanin,
gelismenin, buyumenin yollarini bulur. Mesela, neden bir OpenPalladium
alternatifi uremesin? Hem ticari lisanslara saygili olur, hem de Gnu-GPL
lisansina. Gnu/Linux kullanicilari da onu kullanir. Gunumuz sifreleme
teknolojileri ile cok zor olmasa gerek...
Saygilar,
Ozer Tayiz.
-- Attached file included as plaintext by Ecartis --
--- Outgoing mail is certified Virus Free. Checked by AVG anti-virus system (http://www.grisoft.com). Version: 6.0.443 / Virus Database: 248 - Release Date: 1/10/03----------------------------------------------------------------------- Liste üyeliğiniz ile ilgili her türlü işlem için http://liste.linux.org.tr adresindeki web arayüzünü kullanabilirsiniz.
Listeden çıkmak için: 'linux-request@linux.org.tr' adresine, "Konu" kısmında "unsubscribe" yazan bir e-posta gönderiniz. -----------------------------------------------------------------------