From: Serdar KOYLU (serdar@uludag.org.tr)
Date: Tue 27 Apr 2004 - 18:07:39 EEST
Selamlar..
> Serdar hocam haklsnda biey merak ediyorum
> acaba bugun linux windowsun yerinde yani populer
> olsayd ayn sorunlar linux ta yasanmazmyd
> ?yogunlugu bu kadar cok olur muydu ?ve niye yasanmazd
Niye yasansin ki?
Windows ile Linux'un dizayn amaclari her seyi daha bariz ortaya serer.
Windows musterilerinin isteklerini gidermek ve bu sayede de ureticisine
para getirmek icin dizayn edilmektedir. Burada gudulen strateji,
musterilerin ne istedigi konusunda yogunlasir. Onlar ise cogu zaman
"Yahu, zor is vs. vs. Bu binaya kapi koymayin. Kalkican yerinden, kapiyi
bulucan, kim o diye sorucan... Bir ton mesakkat.. Gelen buyursun girsin,
neme lazim ugrasmak" gibi bir yaklasim icinde olduklarini farketmezler.
Sonucta Windows her geleni otomatikman buyur eder, giren adamdan evi
soyunca (veya yakinca) yapacak bir sey olmaz. Ama bu sisteme alisan biri
maalesef "Yahu gene yandi ev.. Yap bastan, cok kolay.." diye gene bir
sonraki artniyetli misafire kadar dayanacak bir seyler diker gene..
Bu yaklasimdaki en buyuk zaafiyet, MS'nin kendi urunlerini rakipsiz
birakmak uzere sisteminde baska bir sey gormeye tahammul edememesidir.
Bu yaklasim son derece makuldur. Ticari bir muessese para kazanmak,
kazanirken de daha cok kazanmak isteyecektir ve bu da gayet dogru bir
tutumdur. Hele her seyin para ile olculdugu ABD icin bu yasamanin tek
kosuludur. Her organizma'da yasamak ister mutlak. Iste bu noktada, MS,
OS seviyesinde 3. Parti firsatlarin onunu kesmek icin her seyi mubah
gorup kendi urunlerini OS'a entegre etmekten cekinmiyor haliyle.
Explorer, WMP, Office subsystem vs. vs. Ornegin, MS Office
uygulamalarinin pek cok bileseni aslinda OS'un bir parcasidir (MAPI,
IStorage vs.) ve bunlarin dokumantasyonlari bile yoktur (en azindan
yeterince). Bu, pazar tekelini saglarken, uniform bir goruntu yuzunden
artniyetli kisilerin onunu aciyor. Cunku telin obur ucunda Windows
varsa, hemen hemen pek cok sey nedir, ne degildir biliniyor oluyor. Buna
bir de dizayndaki "Aman calismiyor denmesin, millet zirt pirt arayip
teknik destek maliyetlerimizi yukseltmesin.." yaklasimi eklenince yol
gecen hanina donuyor sistem netekim.
Simdi her taraf Linux olsa cok fazla sey degisebilirdi. Ornegin,
Bilgisayar = x86 olmak durumunda olmazdi ortalik. Buda Native code virus
yazmayi zorlastirirdi. Diger yandan karsinizdaki sistemin hangi uygulama
setine sahip oldugunu vs. bilmeniz zorlasirdi. Lisans ile para kazanmak
kaygilari olmayacagi icin sistemler suratle koordine calisarak
artniyetli kodlara karsi savunma cepheleri kurabilirdi. Yani, lisans key
vs. kaygilari yuzunden dilediginiz uygulamayi degistiremezsiniz daha
kotusu yayinlayamazsiniz. Mozilla'da bir acik bulundugu zaman, bunu
guvenli sekilde birden cok noktadan download/upgrade edebilmeniz icin
gerekecek mekanizmalar kolayca kurulabilir.
Gerci, en kritik husus, sistem dizayni olarak Windows'un dev bir heyula
seklinde, cok karmasik API mekanizmalari olmasina karsilik, Linux'un
kolay, sade, fonksiyonel ve araca yonelik yapida olmasi gorulur.
Windows'u yonetmek, istediginiz hale getirmek cogu zaman Linux'tan kat
kat zordur. Bu zorluklarla bogusurken, bir yerlerde bir acik birakmis
olmaniz kuvvetle muhtemeldir.
Basit ve moduler tasarim nedeniyle, Linux guvenlik yonunden cok daha
fazla imkana sahiptir. Buna bir de acik kodlu ve public lisanslara sahip
olmanin getirdigi hareket ozgurlugu eklenir. Bu sayede cuvalla para
odemeden bir ton islevi masanizin onune koyuverirsiniz. Mesela,
kendinizi saldirganlardan korumak icin, evdeki makinenize, full aksesuar
proxy, IDS, firewall vs. eklemeniz sadece bir kac komut gerektirir. Ama
MS bunu yapamaz. Cunku o zaman antitekel davalari ile ugrasacagi gib,
mesela XX dolara satip para kazanmasi gereken ISA Server'i satacak adam
bulamaz.
Kisacasi, her taraf Linux olsaydi, bugun yasadiginiz sorunlarin hemen
hicbirini yasamazdiniz. Belki baska sorunlar olabilirdi, ama bugunkuler
olmazdi. Donanim bagimsizligi cok kritik bir konudur. Eger, mesela AMD
veya Motorola Buffer Overflow'dan etkilenmeyen bir mimari
gelistirebilirdi. Simdi bunu yapsa, oturup MS'nin cikarlarinin bu
mimariyi desteklemesini saglamasini beklemesi gerekiyor maalesef..
Saygi ve sevgiler..